Karar Vermekten Korkmak

Bir danışanım var. Altı aydır aynı konuda gidip geliyor: işini bırakıp kendi işini mi kurmalı, yoksa kalmalı mı?

Her görüşmede yeni bir artı eksi listesi yapıyor. Yeni bir perspektif buluyor. Yeni bir "ama..." ekliyor. Ve altı aydır hiçbir şey değişmiyor.

Altı ay. 180 gün. Karar verememenin kendisi, artık en büyük problem oldu.

Neden Karar Vermekten Korkuyoruz?

Çünkü karar vermek, bir şeyi seçmek demek. Ve bir şeyi seçmek, diğerlerini bırakmak demek. Kayıp korkusu — FOMO diyorlar ya — sadece sosyal medyada değil, hayatın her alanında var.

"Ya yanlış seçersem?" Bu soru, insanları felç ediyor. Ama şunu kimse sormuyor: "Ya hiç seçmezsem?"

Karar vermemek de bir karar. Sadece pasif bir karar. Kontrolü zamana, şansa veya başkalarına bıraktığın bir karar. Ve genellikle en kötü karar.

Mükemmel Karar Diye Bir Şey Yok

Yazılımcı kafamla konuşayım: her karar bir "trade-off"tur. Her seçeneğin bir maliyeti var. Mükemmel çözüm yoktur — en az kötü çözüm vardır. Ve çoğu zaman, hangi kararı verdiğinden çok, verdikten sonra ne yaptığın önemlidir.

İnsanlar kararı bir son nokta sanıyor. "Doğru kararı vereyim, gerisini hallederim." Oysa karar bir başlangıç noktası. Karardan sonra yapacakların, kararın kendisinden daha belirleyici.

Yanlış bir kararla başlayıp düzeltmek, hiç karar vermemekten iyidir. En azından veri toplarsın. En azından bir şey öğrenirsin.

Karar Almanın Önündeki Gerçek Engel

Çoğu zaman insanlar karar veremediğini düşünüyor. Ama aslında mesele bilgi eksikliği değil. Mesele duygusal.

Korku var: başarısız olma korkusu, yargılanma korkusu, pişman olma korkusu. Ve bu korkular, rasyonel düşünceyi felç ediyor.

Bir keresinde danışanıma şunu sordum: "Diyelim ki kararını verdin ve bir yıl sonra pişman oldun. En kötü senaryo ne?"

"Geri dönerim eski işime."

"O zaman en kötü senaryo bir yıl denemek ve geri dönmek. Bununla yaşayabilir misin?"

"Evet."

"O zaman neyin kararını veremiyorsun?"

Çoğu karar, düşündüğün kadar geri dönüşsüz değil. Ama karar vermemek, her geçen gün daha geri dönüşsüz hale geliyor.

Bugün vermediğin bir karar var mı? Belki mesele daha fazla düşünmek değil. Belki mesele cesarettir.